Биылғы Дүниежүзілік донор күні «Адамзаттың бір тамшысы. Қан тапсырыңыз. Өмірді сақтаңыз» ұранымен өтіп жатыр. Күннің мақсаты — донорларға алғыс айту және операциялар, емдеу және шұғыл көмек үшін қан қорын үнемі толықтыру қажеттілігін еске салу.
Трансфузиология ғылыми-өндірістік орталығының мәліметі бойынша, 2025 жылы донор болғандар саны 201 859 адамды құрады. Бір жыл бұрын бұл көрсеткіш жоғары болған — 209 767. Сонымен қатар, донациялардың жалпы саны өсті: 2025 жылы 255 255, 2024 жылы 249 950-ге қарсы.
Донорларға қойылатын талаптар
Донор болу үшін 18 жастан асқан, салмағы кемінде 50 кг және бойы кемінде 150 см сау адам болуы керек. 60 жастан кейін шешімді дәрігер жеке қабылдайды. Ауруханалардың қажеттілігі үшін күн сайын 150–200 донор жеткілікті.
Донорларға не беріледі
Қан тапсырғаннан кейін тамақтануға өтемақы төленеді — 0,25 МРП, немесе 1081 теңге. Донорлар екі қосымша демалыс күнін және В және С гепатиттеріне, АИВ және мерезге тегін талдаулар алады.
Қан тапсыруға болмайтын жағдайлар
Суық тию, ЖРВИ немесе температура көтерілген кезде донациядан бас тарту керек. Сондай-ақ, антибиотиктерден кейін 14 күннен ерте, тіс жұлудан кейін 10 күннен ерте және татуировка немесе пирсингтен кейін 4 айдан ерте қан тапсыруға болмайды.
Қалай дайындалу керек
Процедурадан 72 сағат бұрын аспирин және қан ұюына әсер ететін басқа құралдарды қабылдамайды. 48 сағат бұрын алкогольді алып тастайды, ал 24 сағат бұрын — майлы, қуырылған және ащы тағамды. Қан тапсыратын күні жеңіл таңғы ас, екі сағат бұрын темекі тартудан бас тарту және процедурадан 5–10 минут бұрын тәтті шай ішу ұсынылады.
Донациядан кейін алғашқы 5–10 минут тыныш отыру керек. Тәулік ішінде таңғышты шегуге және ауыр жұмыс істеуге болмайды, ал 48 сағат ішінде — ішу режимін сақтау керек. Қайта тапсыру 2–3 айдан кейін мүмкін.